ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ YOUTH IN ACTION

Πρόγραμμα «Υποστήριξη Πρωτοβουλιών Νέων»

Τίτλος του προγράμματος: «Εντάσσομαι κι εγώ». Δράσεις ένταξης και ενσωμάτωσης νέων φυλακισμένων και αποφυλακισμένων στην Ελληνική κοινωνία.

Διάρκεια του προγράμματος: 01-09-2014 έως 30-04-2015

Προσδιορισμός και περίληψη του προγράμματος

Η ΕΠΑΝΟΔΟΣ στο πλαίσιο του σχεδιασμού του έργου «Εντάσσομαι κι εγώ» - Δράσεις ένταξης και ενσωμάτωσης νέων φυλακισμένων και αποφυλακισμένων στην Ελληνική κοινωνία, θα αναλάβει και θα υλοποιήσει:

  1. 14 συναντήσεις ενδυνάμωσης και επικοινωνίας και
  2. 64 ώρες μαθήματα ελληνικής γλώσσας στον φορέα ΕΠΑΝΟΔΟΣ  Κέντρο Επανένταξης Αποφυλακιζομένων αριθμός δυνητικών ωφελουμένων 100 νέοι άνδρες και γυναίκες

Το βασικό μεθοδολογικό εργαλείο που θα χρησιμοποιηθεί στη δράση είναι η μέθοδος κοινωνικής εργασίας με νέους (youth work) που εστιάζει με ευχάριστο, δημιουργικό και βιωματικό τρόπο στις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα και την ενεργή τους συμμετοχή, προκειμένου να βελτιώσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους για την σύνδεσή τους με τους κοινωνικούς χώρους που τους περιβάλλουν και τους αφορούν. Η δράση αυτή εστιάζει σε νέους μετανάστες που έχουν ήδη βιώματα σύγκρουσης με το νόμο ή θυματοποίησης από καταστάσεις που τους δημιουργούν κινδύνους κοινωνικού αποκλεισμού. Στόχος της δράσης είναι να χρησιμοποιήσει και να αναδείξει μεθόδους και εργαλεία που βελτιώνουν την καλύτερη κατανόηση εκ μέρους τους του κοινωνικού και  νομικού πλαισίου στο οποίο αναφέρονται,  με παράλληλη καλλιέργεια και ενίσχυση των δεξιοτήτων τους που τους επιτρέπει να συμμετέχουν στα κοινά με τρόπο που ενισχύει το προσωπικό τους κύρος και περιορίζει την αίσθηση της σύγκρουσης και του κοινωνικού αποκλεισμού.  Η συμμετοχή σε επιμορφωτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις θα αποτελεί την αποκορύφωση αυτής της διαδικασίας και θα τους δίνει την αίσθηση της στενότερης σύνδεσης με την κοινότητα της περιοχής όπου διαμένουν.

Το αντικείμενο του πακέτου-προγράμματος δράσης της κάθε ομάδας, που θα προσδιοριστεί σε συνεργασία με τον εμψυχωτή και ακολούθως με τη συμμετοχή των ίδιων των νέων – μελών των ομάδων θα περιλαμβάνει:

  • Συναντήσεις ενδυνάμωσης & επικοινωνίας που θα εστιάζουν σε θέματα ταυτότητας, συμφωνία κανόνων συνεργασίας, κατανομή ευθυνών, προγραμματισμό δράσεων, εκπόνηση και αξιολόγηση στόχων και επίλυση δυσκολιών και συγκρούσεων
  • Συναντήσεις επιμόρφωσης και συζήτησης σχετικά με τα δικαιώματα και τις ευθύνες των πολιτών, με βάση τις προβλέψεις της νομοθεσίας, τις υπάρχουσες δομές και υπηρεσίες και την επίλυση συγκεκριμένων προβλημάτων επιβίωσης, κλπ την ανάπτυξη προβληματισμών γύρω από την αναδυόμενη ευρωπαϊκή κοινωνία και τις αξίες της καθώς και την επεξεργασία εμπειριών και βιωμάτων και δυσκολιών προσαρμογής και ένταξης των νέων φυλακισμένων και αποφυλακισμένων στο υφιστάμενο πολιτισμικό, κοινωνικό, εκπαιδευτικό περιβάλλον
  • Μαθήματα ελληνικής Γλώσσας προσαρμοσμένα στις ανάγκες της ομάδας με ειδικό εκπαιδευτικό υλικό και εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς.
  • Ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών με κοινωνικό χαρακτήρα, σχεδίαση και διακίνηση οδηγού και ενημερωτικού υλικού κ.α. 
  • Πολιτιστικές δραστηριότητες συνδυαστική διδασκαλία 3 μορφών τέχνης: χορός, εικαστικά, θέατρο, (ολιστικό μοντέλο τεχνών, Integrated Arts model).

Μέσα από τις δράσεις αυτές θα επιδιωχθούν:

α) η καλύτερη ενημέρωση και συνειδητοποίηση των δικαιωμάτων και ευθυνών που σχετίζονται με το ρόλο του ενεργού Ευρωπαίου πολίτη, δίνοντας έμφαση στα θέματα που αφορούν τους νέους αλλοδαπούς.

 β) η στενότερη σύνδεση των νέων αλλοδαπών (εγκλείστων και αποφυλακισμένων) με την πολιτιστική ζωή του τόπου στον οποίο διαμένουν και η κινητοποίηση των ενδιαφερόντων τους για τα θέματα κοινωνικής και  πολιτιστικής ζωής και το ξεπέρασμα προκαταλήψεων και στερεοτύπων και διακρίσεων

γ) η διεύρυνση των προσωπικών οριζόντων με παράλληλη ενίσχυση της αυτογνωσίας και της αυτοπεποίθησης των ατόμων που θα συμμετέχουν στις ομάδες, καθώς θα έχουν τη  δυνατότητα να εκφράζουν ελεύθερα τη γνώμη τους, ανταλλάσσοντας απόψεις με άλλους, να εκφραστούν και να δημιουργήσουν μέσα από τις τέχνες και τα μέσα επικοινωνίας, να ασχοληθούν με πολιτιστικά δρώμενα και να δουν τις προσπάθειές τους να ανταμείβονται

δ) η καλλιέργεια ομαδικότητας και θετικής στάσης απέναντι στον «διαφορετικό» ή τον «άλλο»,

ε) η καλλιέργεια κοινωνικών δεξιοτήτων για την επίλυση συγκρούσεων και την αντιμετώπιση δυσκολιών

στ) η απόκτηση γνώσεων (ιδιαίτερα η γνώση της ελληνικής γλώσσας) και βιωμάτων που θα διευκολύνουν και ενθαρρύνουν τους νεαρούς αλλοδαπούς στην συμμετοχή στα κοινά, στην καλύτερη αντίληψη του περιβάλλοντος κοινωνικού τους χώρου, στην καλύτερη γνωριμία με υπηρεσίες και φορείς που σχετίζονται με την άσκηση δικαιωμάτων τους, κλπ. 

Στόχοι και προτεραιότητες του προγράμματος

Οι αλλοδαποί κρατούμενοι στην Ελλάδα αποτελούν το 60% περίπου του συνολικού ποινικού πληθυσμού και προέρχονται από εκατό περίπου εθνότητες (κυρίως από Αλβανία, Ιράκ, Ιράν, Τουρκία, κτλ). Η ύπαρξη τόσο πολλών αλλοδαπών κρατουμένων από χώρες εκτός ΕΕ δημιουργεί προβλήματα σε επίπεδο δομικό αλλά και θεσμικό. Οι πολιτικές που αφορούν τους αλλοδαπούς κρατούμενους θα πρέπει να κινούνται στην κατεύθυνση του σεβασμού της διαφορετικότητας, να εξασφαλίζουν πρόσβαση σε εκπαιδευτικά ή πολιτιστικά προγράμματα, να λαμβάνουν υπόψη τους τη δυσκολία της κατανόησης της ξένης γλώσσας. Οι πολιτικές που εφαρμόζονται σε άλλες δυτικοευρωπαϊκές χώρες στοχεύουν στην ενδυνάμωση των αλλοδαπών, τη διευκρίνιση του νομικού καθεστώτος διαμονής τους και την ενθάρρυνσή τους να γνωρίσουν καλύτερα τον πολιτισμό της χώρας που εκτίουν την ποινή τους. Το σημαντικότερο πρόβλημα των αλλοδαπών κρατουμένων είναι ο γλωσσικός αποκλεισμός ο οποίος δημιουργεί προβλήματα στην κατανόηση του γράμματος αλλά και του πνεύματος του νόμου και κατ' επέκταση η αδυναμία τους να αντιληφθούν την Ευρωπαϊκή πραγματικότητα μέσα στην οποία πλέον ζουν και δραστηριοποιούνται και η οποία τους φαντάζει ξένη και εχθρική. Οι πολιτικές που εφαρμόζονται σε άλλες δυτικοευρωπαϊκές χώρες στοχεύουν στην ενδυνάμωση των αλλοδαπών, τη διευκρίνιση του νομικού καθεστώτος διαμονής τους και την ενθάρρυνσή τους να γνωρίσουν καλύτερα τον πολιτισμό της χώρας (που εκτίουν την ποινή τους (και κατ΄ επέκταση τον Ευρωπαϊκό πολιτισμό).

Οι στόχοι λοιπόν των δράσεων είναι η προώθηση της ενεργής συμμετοχής των νέων μεταναστών που είχαν κάποια εμπλοκή με το νόμο, η κατανόηση της νέας τους ιδιότητας ως Ευρωπαίων πολιτών & η ενθάρρυνση της αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των νέων αυτών που προέρχονται από διαφορετικές χώρες, μιλούν διαφορετικές γλώσσες, έχουν διαφορετικές πολιτισμικές προσλαμβάνουσες και αναγκάζονται να συνυπάρχουν στην Ελλάδα. Επίσης στοχεύουμε στην ενίσχυση της συνειδητοποίησης εκ μέρους των νέων μεταναστών ότι είναι πλέον και ευρωπαίοι πολίτες. Είναι νέοι μετανάστες από χώρες εκτός ΕΕ αλλά με την είσοδό τους και παραμονή τους στην Ελλάδα εκτός ότι μπήκαν σ' ένα άλλο κόσμο, τον Ελληνικό μπήκαν και στον Ευρωπαϊκό. Οι νέοι μετανάστες θα ενθαρρυνθούν προκειμένου να ενημερωθούν επί ευρωπαϊκών θεμάτων και να συμμετάσχουν στη συζήτηση σχετικά με την οικοδόμηση και το μέλλον της Ευρώπης από την σκοπιά των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θα συμμετέχουν ενεργά σε σχέδια που θα έχουν  έντονη ευρωπαϊκή διάσταση και τα οποία θα ενθαρρύνουν την ανάπτυξη προβληματισμών γύρω από την αναδυόμενη ευρωπαϊκή κοινωνία και τις αξίες της και τα δικαιώματα του ειρωπαίου πολίτη. Τέλος, μέσα από τις πολιτιστικές δράσεις του σχεδίου οι νέοι θα έχουν την ευκαιρία να εντοπίσουν κοινές αξίες με τους άλλους νέους από διαφορετικές χώρες ανεξαρτήτως των πολιτισμικών διαφορών τους (θα εντοπίσουν αυτά που τους ενώνουν και όχι αυτά που τους χωρίζουν), θα γνωρίσουν την ελληνική κουλτούρα και το πολιτισμό και κατ΄ επέκταση και τον Ευρωπαϊκό, με εύληπτο και διασκεδαστικό τρόπο, θα εξοικειωθούν με τα χαρακτηριστικά της ευρωπαϊκής κοινωνίας και, πάνω από όλα, θα ενθαρρυνθούν να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στις τοπικές κοινωνίες τους.